Romanization challenge thread

[Nortaneous]

/p pʰ b t tʰ d ʈ ʈʰ c k kʰ ɡ ʔ / <p b bb t d dd zh ch g k gg v>
/m m̥ n n̥ ŋ/ <m hm n hn ng>
/f v s z h/ <f ff s ss h>
/r r̥ l l̥/ <r sh l hl>
/pf ts tʃ dz/ <pf z j zz>

/i e a u o ɤ ə/ <i ea a u o e ae>

/á a à/ <at a ap>

/tʃɤnn̥ɤ̀, sumal̥ɤ́ ikú, rozá, inkʰè, intʰúm, minlɤ, kurúʔ, sumn̥ɤ̀l̥ɤ́ irɤ́ʔ/
Jenhnep sumahlet igut rossat inkeap intumt minle guruvt sumhnephlet irevt.

[opipik]

/p pʰ b t tʰ d ʈ ʈʰ c k kʰ ɡ ʔ / p ph b t th d tx htx zx k kh g q~h
/m m̥ n n̥ ŋ/ m hm n hn ng
/f v s z h/ f v s z h
/r r̥ l l̥/ r hr l hl
/pf ts tʃ dz/ pf c ch j

/i e a u o ɤ ə/ i e a u aw iw ew

/á a à/ ax a aq

/tʃɤnn̥ɤ̀, sumal̥ɤ́ ikú, rozá, inkʰè, intʰúm, minlɤ, kurúʔ, sumn̥ɤ̀l̥ɤ́ irɤ́ʔ/

Chiwnhniwq sumahliwx ikux rawzax inkheq inthumx minliw kuruhx sumhniwqliwx iriwhx.

[Qwynegold]

Nobonob

/p pː t tː k kː/ <p p̄ t t̄ k k̄>
/b ɓ d ɗ ɡ ɠ/ <b bv d dv g gv>
/m n/ <m n>
/h/ <h>
/j w l/ <y w l>
/(s r)/ <s r>

/i e u o ɑ/ <i e u o a>
/iː eː uː oː ɑː/ <ī ē ū ō ā>

Ant̄egeg amu Maria gamu nug am danab tutuk̄u, oo doyak ele amunu nug Maria udva nak met̄ak ūa, nug lok̄umakp̄a Maria ūk̄unu dab meum. Bvanak bāg nadvi, ewak bāg ō doyak ele dōp̄ig.
/antːegeg amu maria gamu nug am danab tutukːu, oo dojak ele amunu nug maria uɗa nak metːak uːa, nug lokːumakpːa maria uːkːunu dab meum. ɓanak baːg naɗi, ewak baːg oː dojak ele doːpːig./

[opipik]

Kalam

/p t tʲ k/
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/
/m n ɲ ŋ/
/s j w ɭ/
/(ʤ)/

/e ə u o ɑ/

/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/

[Travis B.]

ʕʷoɬːɐ

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/
Nasal /m n ɲ/
Liquid /r l ʎ/
Semivowels /w j/

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/
Mid-close vowels /e ø o/
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/
Near-open vowels /ɐ/
Open vowels /aː/

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/

Note that there is a nonphonemic [ə] after final plosive clusters.

Also note that there are the following morphophonemic alternations:

/t ~ tʲ/
/k ~ kʷ ~ tɕ/
/q ~ qʷ ~ kʲ/
/tʰ ~ tʲʰ/
/kʰ ~ kʷʰ ~ tɕʰ/
/qʰ ~ qʷʰ ~ kʲʰ/
/d ~ dʲ/
/ɡ ~ ɡʷ ~ dʑ/
/tʼ ~ tʲʼ/
/tsʼ ~ tsʲʼ/
/tɬʼ ~ tɕʼ/
/kʼ ~ kʷʼ ~ tɕʼ/
/qʼ ~ qʷʼ ~ kʲʼ/
/s ~ sʲ/
/ɬ ~ ɕ/
/ʃ ~ ʃʷ ~ ɕ/
/χ ~ χʷ ~ xʲ ~ ħ ~ ħʷ/
/z ~ zʲ/
/ʁ ~ ʁʷ ~ ɣʲ ~ ʕ ~ ʕʷ/
/n ~ ɲ/
/r ~ ʑ/
/l ~ ʎ/

[Bristel]

Kalam

/p t tʲ k/ <p t č k>
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/ <b d j g>
/m n ɲ ŋ/ <m n ñ ŋ>
/s j w ɭ/ <s i w l>
/(ʤ)/ <ǧ>

/e ə u o ɑ/ <e ə u o a>


Jəisəs ktais nup təkiak mənəm ak təknəg gəspəin: jəisəs nonəm matəia, josep nup ñeiak, iəp ma kəntək ñən ak nəŋiak; matəia ñapan kogəi məndek. Got kawnan nuk ak kei gek, ñapan kogəi kun ak məndek. Pen josep bə suŋ-tep ak mei, mənəm iob ma agak. Ñapan kogəi məndəp kun ak, bəinəb, okok agñenəgain, nup nabəŋ gənəgab. Kun ak nup kapkap agiokəin agəi nəŋak ak pen.
/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/

[Matrix]

Hgwolhha

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ <p t tj kj k kw qj q qw>
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ <ph th tjh kjh kh kwh qjh qh qwh>
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ <b d dj gj g gw>
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ <tt ttj tts ttsj ttl kkj kk kkw qqj qq qqw>
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ <f s sj lh sh shw shj xj x xw hq hqw h>
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ <z zj zh ghj gh ghw hg hgw>
Nasal /m n ɲ/ <m n nj>
Liquid /r l ʎ/ <r l lj>
Semivowels /w j/ <w j>

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ <i ii y yy ie iie u uu>
Mid-close vowels /e ø o/ <e oe o>
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ <ee ooe oo>
Near-open vowels /ɐ/ <a>
Open vowels /aː/ <aa>

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/
Zhytyzhika sji sji kaloow noxwutd iexttooto noxwuthuutd sjiittowtd nabsjiik'hizhyw

[Nortaneous]

ʕʷoɬːɐ

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ <p t ty ky k kw qy q qw>
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ <ph th thy khy kh kwh qhy qh qhw>
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ <b d dy gy g gw>
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ <t' t'y ts' ts'y tl' k'y k'w q'y q' q'w>
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ <f s sy sch sh shw ch xy x xw xh xhw h>
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ <z zy zh ghy gh ghw c cw>
Nasal /m n ɲ/ <m n ny>
Liquid /r l ʎ/ <r l ly>
Semivowels /w j/ <w y>

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ <i ii ü üü ê êê u uu>
Mid-close vowels /e ø o/ <e ö o>
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ <ee öö oo>
Near-open vowels /ɐ/ <a>
Open vowels /aː/ <aa>

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/
Zhütüzhika si si kaloow noxutd êxt'ooto noxuthuutd siit'owtd nabsiikhizhüw.

or

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ <p t ť ǩ k k̊ q̌ q q̊>
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ <ph th ťh ǩh kh k̊h q̌h qh q̊h>
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ <b d ď ǧ g g̊>
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ <ț ț̌ c̦ č̦ ḵ̦ ǩ̦ k̦̊ q̦̌ q̦ q̦̊>
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ <f s š s̱ ş ş̊ ş̌ x̌ x x̊ x̱ x̱̊ h>
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ <z ž ʒ ɣ̌ ɣ ɣ̊ ƹ ƹ̊>
Nasal /m n ɲ/ <m n ň>
Liquid /r l ʎ/ <r l ľ>
Semivowels /w j/ <w y>

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ <i ī ṳ ṳ̄ i̤ ī̤ u ū>
Mid-close vowels /e ø o/ <e o̤ o>
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ <ē ō̤ ō>
Near-open vowels /ɐ/ <a>
Open vowels /aː/ <ā>

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/
Ʒṳtṳʒika ši ši kalōw nox̊utd i̤xțōto nox̊uthūtd šīțowtd nabšīkhiʒṳw.

Or replace undertremas and undercommas with underdots:
Ʒụtụʒika ši ši kalōw nox̊utd ịxṭōto nox̊uthūtd šīṭowtd nabšīkhiʒụw.

Or use the degree sign instead of the combining ring:
Ʒṳtṳʒika ši ši kalōw nox°utd i̤xṭōto nox°uthūtd šīṭowtd nabšīkhiʒṳw.

----

/p t tʲ k/ <p t c k>
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/ <b d j g>
/m n ɲ ŋ/ <m n ñ ng>
/s j w ɭ/ <s y w l>
/(ʤ)/ <dj>

/e ə u o ɑ/ <e i u o a>

/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/
Jiysis ktays nup tikyak minim ak tiknig gispiyn: Jiysis nonim matiya, Josep nup ñeyak, yip ma kintik ñin ak ningyak; matiya ñapan kogiy mindek. Got kawnan nuk ak key gek, ñapan kogiy kun ak midek. Pen Josep bi sung-tep ak mey, minim yob ma agak. Ñapan kogiy midip kun ak, biynib okok agñenigayn, nup nabing ginigab. Kun ak nup kapkap agyokiyn agiy ningak ak pen.

[opipik]

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ b d dy j g gv gy gh ghv
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ p t ty q k kv ky kh khv
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ bb dd ddy jj gg ggv
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ vd vdy vz vzy vl vj vg vgv vgy vgh vghv
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ f s sy hl sh shv x hy h hv vh vhv hh
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ ss ssy xx hhy v vv vhh vhhv
Nasal /m n ɲ/ m n ny
Liquid /r l ʎ/ rr l ly
Semivowels /w j/ w y

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ i ii iu iuu ue uee u uu
Mid-close vowels /e ø o/ ea oe o
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ ai ooe oo
Near-open vowels /ɐ/ a
Open vowels /aː/ aa

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/

Xxiudiuxxika syi syi kaloow nohvud-dd ueh-vdoodo nohvutuud-dd syiivdowd-dd nabbsyiikixxiuw.

____

/p t tʲ k/ p t ty k
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/ b d d dy g
/m n ɲ ŋ/ m n ny ŋ
/s j w ɭ/ s y w l

/e ə u o ɑ/ i e u o a

/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/

Dyeyses Ktays nup tekyak menem ak tekneŋg gespeyn: Dyeyses nonem Mateya, Dyosip nup nyiyak, yep ma kentek nyen ak neŋyak; Mateya nyapan koŋgey mendik. Got kawnan nuk ak kiy gik, nyapan koŋgey kun ak mendik. Pin dyosip be suŋ-tip ak miy, menem yomb ma aŋgak. Nyapan koŋgey mendep kun ak, beynemb okok aŋgnyineŋgayn, nup nambeŋ geneŋgamb. Kun ak nup kapkap aŋgyokeyn aŋgey neŋak ak pin.

or:

/p t tʲ k/ p t c k
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/ b d j g
/m n ɲ ŋ/ m n ñ ŋ
/s j w ɭ/ s y w l

/e ə u o ɑ/ e ɨ u o a

/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/

Jɨysɨs Ktays nup tɨkyak mɨnɨm ak tɨknɨŋg gɨspɨyn: Jɨysɨs nonɨm Matɨya, Josep nup ñeyak, yɨp ma kɨntɨk ñɨn ak nɨŋyak; Matɨya ñapan koŋgɨy mɨndek. Got kawnan nuk ak key gek, ñapan koŋgɨy kun ak mɨndek. Pen Josep bɨ suŋ-tep ak mey, mɨnɨm yomb ma aŋgak. Ñapan koŋgɨy mɨndɨp kun ak, bɨynɨmb okok aŋgñenɨŋgayn, nup nambɨŋ gɨnɨŋgamb. Kun ak nup kapkap aŋgyokɨyn aŋgɨy nɨŋak ak pen.

[opipik]

Tujia

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/
/p t ʦ ʨ k/
/m n ɲ ŋ/
/s ɕ x/
/z ɣ/
/j w l/

/a i ɔ ɤ (ɛ ə) ɯ u/

/ɛ ə/ are allophones of ɤ in the following sequences: ɛi ɛn əŋ

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi. /

[ęzo]

Tujia

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/ ‹p t c ć k›
/p t ʦ ʨ k/ ‹b d x x́ g›
/m n ɲ ŋ/ ‹m n ń ň›
/s ɕ x/ ‹s ś h›
/z ɣ/ ‹z ğ›
/j w/ ‹j w›

/a ɛ i ə ɔ ɤ ɯ u/ ‹a e i y o œ v u›

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/ ‹a á ǎ à â›

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi. /
‹Bǐxíkà luô jo wei, dâ bò cǎ luo wei, kǔbí baúbaú gà òň-bò-lá jo wei, sœ̀kœ́ pœ̌tí x́iè-śǐ śiě luo wei. Lǎ lóň zí-liè ćiê duò śiě luo wei, ǎň dâaíkǎsœ́pǎ zí ja, sœ́pǎ zí jo wei.›

/l/ appears in the example, but not in the phoneme list: ‹l›.

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/ ‹p t c q k›
/p t ʦ ʨ k/ ‹b d z j g›
/m n ɲ ŋ/ ‹m n ny ng›
/s ɕ x/ ‹s x h›
/z ɣ/ ‹r v›
/j w/ ‹y w›

/a ɛ i ə ɔ ɤ ɯ u/ ‹a e i ẹ o ọ ụ u›

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/ ‹a ā á ǎ à›

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi. /
‹Bízīkǎ luò yo wei, dà bǒ cá luo wei, kúbī bāubāu gǎ ǒng-bǒ-lā yo wei, sọ̌kọ̄ pọ́tī jiě-xí xié luo wei. Lá lōng rī-liě qiè duǒ xié luo wei, áng dàāikásọ̄pá rī ya, sọ̄pá rī yo wei.›

[Travis B.]

ʕʷoɬːɐ ⟨Cwołła⟩

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ ⟨p t ty ky k kw qy q qw⟩
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ ⟨ph th tyh kyh kh kwh qyh qh qwh⟩
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ ⟨b d dy gy g gw⟩
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ ⟨tʼ tyʼ sʼ syʼ łʼ kyʼ kʼ kwʼ qyʼ qʼ qwʼ⟩
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ ⟨f s sy ł š šw šy xy x xw ḥ ḥw h⟩
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ ⟨z zy ry ġy ġ ġw c cw⟩
Nasal /m n ɲ/ ⟨m n ny⟩
Liquid /r l ʎ/ ⟨r l ly⟩
Semivowels /w j/ ⟨w y⟩

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ ⟨i ī ü ǖ ə ə̄ u ū⟩
Mid-close vowels /e ø o/ ⟨e ö o⟩
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ ⟨ē ȫ ō⟩
Near-open vowels /ɐ/ ⟨a⟩
Open vowels /aː/ ⟨ā⟩

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/
⟨Ryütüryika syi syi kalōw noxwutd əxtʼōto noxwuthūtd syītʼowtd nabsyīkhiryüw⟩

[Nortaneous]

Ҩәoӆӆэ

Tenuis plosive /p t tʲ tɕ k kʷ kʲ q qʷ/ <п т ть ч к кә кь ҟь ҟ ҟә>
Aspirated plosive /pʰ tʰ tʲʰ tɕʰ kʰ kʷʰ kʲʰ qʰ qʷʰ/ <ԥ ҭ ҭь ҷ қ қә қь ҡь ҡ ҡә>
Voiced plosive /b d dʲ dʑ ɡ ɡʷ/ <б д дь џ г гә>
Ejective plosive /tʼ tʲʼ tsʼ tsʲʼ tɬʼ tɕʼ kʼ kʷʼ kʲʼ qʼ qʷʼ/ <тӀ тӀь чӀ кӀ кә кӀь ҟӀь ҟ ҟӀә>
Voiceless fricative /f s sʲ ɬ ʃ ʃʷ ɕ xʲ χ χʷ ħ ħʷ h/ <ф с сь ӆ ш шә шь xь x xә ҳ ҳә h>
Voiced fricative /z zʲ ʑ ɣʲ ʁ ʁʷ ʕ ʕʷ/ <з з ж ӷь ӷ ӷә ӷә ҩ ҩә>
Nasal /m n ɲ/ <м н нь>
Liquid /r l ʎ/ <р л ль>
Semivowels /w j/ <в й>

Close vowels /i iː y yː ɨ ɨː u uː/ <и ии ү үү ы ыы у уу>
Mid-close vowels /e ø o/ <е өө о>
Mid-open vowels /ɛː œː ɔː/ <ее өө оо>
Near-open vowels /ɐ/ <a>
Open vowels /aː/ <aa>

/ʑytyʑikɐ sʲi sʲi kɐlɔːw noxʷutd ɨxtʼɔːto noxʷutʰuːtd sʲiːtʼowtd nɐbsʲiːkhiʑyw/
Жүтүжика си си калоов нохутд ыхтӀоото нохуҭуутд сиитӀовтд набсииқъижүв.

[Matrix]

Calam

/p t tʲ k/ <p t ti c>
/ᵐb ⁿd ⁿdʲ ᵑg/ <b d di g>
/m n ɲ ŋ/ <m n gn gg>
/s j w ɭ/ <s i u l>

/e ə u o ɑ/ <e y u o a>

/ⁿdʲəjsəs ktɑjs nup təkjɑk mənəm ɑk təknəŋg ᵑgəspəjn: ⁿdʲəjsəs nonəm mɑtəjɑ, ⁿdʲosep nup ɲejɑk, jəp mɑ kəntək ɲən ɑk nəŋjɑk; mɑtəjɑ ɲɑpɑn koŋgəj məndek. ᵑgot kɑwnɑn nuk ɑk kej ᵑgek, ɲɑpɑn koŋgəj kun ɑk məndek. pen ⁿdʲosep ᵐbə suŋ-tep ɑk mej, mənəm jomb mɑ ɑŋgɑk. ɲɑpɑn koŋgəj məndəp kun ɑk, ᵐbəjnəmb okok ɑŋgɲenəŋgɑjn, nup nɑmbəŋ ᵑgənəŋgɑmb. kun ɑk nup kɑpkɑp ɑŋgjokəjn ɑŋgəj nəŋɑk ɑk pen/
Diyisys Ctais nup tyciac mynym ac tycnyg gyspyin: Diyisys nonym Matyia, Diosep nup gneiac, iep ma cyntyc gnyn ac nyggiac; Matyia gnapan cogyi mydec. Got caunan nuc ac cei gec, gnapan cogyi cun ac mydec. Pen Diosep by sugg-tep ac mei, mynym iob ma agac. Gnapan cogyi mydyp cun ac, byinyb ococ aggnenygain, nup nambygg gynygab. Cun ac nup capcap agiokyin agyi nyggac ac pen.

[Matrix]

Tutcīa

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/ <ph th (e)tth (e)tchi ch>
/p t ʦ ʨ k/ <p t (e)tt (e)tci c>
/m n ɲ ŋ/ <m n gn g>
/s ɕ x/ <s ci h>
/z ɣ/ <z j>
/l j w/ <l i u>

/a ɛ i ə ɔ ɤ ɯ u/ <a e i y o eo iu u>

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/ <a ae aa ao au> (double vowels become macrons)

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi./

Piattiechao luou io uei, tau pō etchiā luo uei, chuapie pauepaue kao ōg-pō-lae io uei, seōcheoe pheoathia etcīeo luo uei. Lā loeg zie-lieo etchīeu tuō cīea luo uei, aeg tauaiechāseoephā zie ia, seoephā zie io uei.

[Nortaneous]

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/ <p t c q k>
/p t ʦ ʨ k/ <b d z j g>
/m n ɲ ŋ/ <m n ni ng>
/s ɕ x/ <s x h>
/z ɣ/ <r w>
/j w/ <y v>

/a ɛ i ə ɔ ɤ ɯ u/ <a e i v o y w u>

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/ <a at ax aj af>

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi. /

Bixzitkaj luof yo vei, daf boj cax luo wei, kuxbit bautbaut gaj ongjbojlat yo wei, syjkyt pyxtit jiejxix xiex luo wei. Lax longt rit-liej qief duoj xiex luo wei, angx taf'aitkaxsytpax rit ya, sytpax rit yo wei.

[opipik]

/pʰ tʰ ʦʰ ʨʰ kʰ/ p t c q k
/p t ʦ ʨ k/ b d z j g
/m n ɲ ŋ/ m n ni ng
/s ɕ x/ s x h
/z ɣ/ ss hh
/j w/ y w
/l/ l

/a i ɔ ɤ (ɛ ə) ɯ u/ a i o e w u

/ɛ ə/ are allophones of ɤ in the following sequences: ɛi ɛn əŋ

/a a˥ a˧˥ a˧˩ a˥˧/ a af as ar ax

/pi˧˥ʦi˥kʰa˧˩ luɔ˥˧ jɔ wɛi, ta˥˧ pɔ˧˩ ʦʰa˧˥ luɔ wɛi, kʰu˧˥pi˥ pau˥pau˥ ka˧˩ ɔŋ˧˩-pɔ˧˩-la˥ jɔ wɛi, sɤ˧˩kʰɤ˥ pʰɤ˧˥tʰi˥ ʨiɛ˧˩-ɕi˧˥ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi. la˧˥ lɔŋ˥ zi˥-liɛ˧˩ ʨʰiɛ˥˧ tuɔ˧˩ ɕiɛ˧˥ luɔ wɛi, aŋ˧˥ ta˥˧ai˥kʰa˧˥sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ ja, sɤ˥pʰa˧˥ zi˥ jɔ wɛi. /

Biszifkar luox yo wei, dax bor cas luo wei, Kusbir baurbaur gar ongrborlaf yo wei, serkef pestif jierxis xies luo wei...

[Hallow XIII]

Jalve

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/
/m n nʲ ɳ/
/f s sʲ ʂ x h/
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/

/i u/
/e o õ/
/ɛ ɔ ɛ̃/
/a ɑ̃/

There are two tones. All vowels can be short or long. Syllable structure is roughly CCVC.

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/

[Nortaneous]

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/ <p t ti th thi tg tgi c ch>
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/ <b d di dh dhi dg dgi g>
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/ <mg ng ngi ngh>
/m n nʲ ɳ/ <m n ni nh>
/f s sʲ ʂ x h/ <f s si sh h fh>
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/ <v l li lg r i>

/i u/ <i u>/<ie uo>
/e o õ/ <ei ou omh>/<ai au aumh>
/ɛ ɔ ɛ̃/ <e å emh>/<ea oa eamh>
/a ɑ̃/ <a amh>/<o omh>

There are two tones. All vowels can be short or long. Syllable structure is roughly CCVC.

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/

Cimeamh chvaelgiegh cåiough chdiog mitiagh vach dhangioa.
Stoamgågh miecaveigh dhåcngharei.
Cimeamh dgiolve thachdge faghroa yaumhnghare.

[opipik]

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/ p t ty ts tsy tr ch k q
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/ b d dy z zy dr j g
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/ hm hn hny hnr
/m n nʲ ɳ/ m n ny nr
/f s sʲ ʂ x h/ f s sy sh x h
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/ w l ly lr r y

/i u/ i u
/e o õ/ y uo ú
/ɛ ɔ ɛ̃/ e o é
/a ɑ̃/ a á

There are two tones. <Vv Vf>
All vowels can be short or long. <VV>
Syllable structure is roughly CCVC.

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/

Kivméf qvalvgiif kovyuoo qdyagf mivtyaav waqv zavhnyof.
Stofhmoov mifkavwyyv zokvnravrev.
Kivméf jalfwev tsaqvdrev faavrof yúfnravrev.

[Hallow XIII]

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/ p t tʼ ts tsʼ ṭ c k ʔ
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/ b d dʼ z zʼ ḍ j g
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/ mh nh nhʼ ṇh
/m n nʲ ɳ/ m n nʼ ṇ
/f s sʲ ʂ x h/ f s sʼ ṣ x h
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/ v l lʼ ḷ r y

/i u/ i u
/e o õ/ e o ǫ
/ɛ ɔ ɛ̃/ ẹ ọ ę
/a ɑ̃/ a ą

a à aa àà

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/

kimę̀ ʔvalgìì kọyoo ʔdʼàg mitʼaa vaʔ zanhʼọ̀
stọ̀mhọọ mìkavee zọkṇare
kimę̀ jàlvẹ tsaʔḍẹ faarọ̀ yǫ̀ṇare

[Travis B.]

Jalve

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/ ⟨p t ty ts tsy tr c k '⟩
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/ ⟨b d dy z zy dr j g⟩
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/ ⟨hm hn hny hnr⟩
/m n nʲ ɳ/ ⟨m n ny nr⟩
/f s sʲ ʂ x h/ ⟨f s sy sr x h⟩
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/ ⟨v l ly lr r y⟩

/i u/ ⟨i u⟩
/e o õ/ ⟨ei ou oun⟩
/ɛ ɔ ɛ̃/ ⟨e o en⟩
/a ɑ̃/ ⟨a an⟩

There are two tones. All vowels can be short or long. Syllable structure is roughly CCVC.

/a˩ a˥ aː˩ aː˥/ ⟨à á ā â⟩

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/ ⟨kímèn 'válgī kóyôu 'dyàg mítyâ vá' záhnyò⟩
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/ ⟨stòhmô mìkávêi zóknráréi⟩
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/ ⟨kímèn jàlvé tsá'dré fârò yòunnráréi⟩

[opipik]

Para Naga

/p pf t̪ t ʦ ʨ c k ʔ/
/pʰ t̪ʰ tʰ cʰ kʰ/
/bv ʣ ʥ/
/m n ɲ/
/ɾ/
/f s ɕ x h/
/v z ʑ ɣ/
/β̞ ð̞ l j w/

/i ɯ u e ɤ o a/
/ɛi oʊ/

/á a à/

/hɑ́, ʔɑpɑ, tépɑ̀ɣɑ, mɤkʰɑ́cí, twɤ, ʥwé, pjopjoha, sòpwèpwèsù/

[Nortaneous]

/p pf t̪ t ʦ ʨ c k ʔ/ <b bh dh d z j jh g v>
/pʰ t̪ʰ tʰ cʰ kʰ/ <p th t q k>
/bv ʣ ʥ/ <bb zz jj>
/m n ɲ/ <m n ni>
/ɾ/ <r>
/f s ɕ x h/ <f s x h vh>
/v z ʑ ɣ/ <ff ss xx hh>
/β̞ ð̞ l j w/ <fu ld l i u>

/i ɯ u e ɤ o a/ <i ih u e eh o a>
/ɛi oʊ/ <ei ou>

/á a à/

/hɑ́, ʔɑpɑ, tépɑ̀ɣɑ, mɤkʰɑ́cí, twɤ, ʥwé, pjopjoha, sòpwèpwèsù/
vhá, aba, débàhha, mehkájhí, tueh, jjué, biobiovha, sòbuèbuèsù

/p pf t̪ t ʦ ʨ c k ʔ/ <p pf tt t ts tsh c k '>
/pʰ t̪ʰ tʰ cʰ kʰ/ <ph tth th ch kh>
/bv ʣ ʥ/ <bv dz j>
/m n ɲ/ <m n ni>
/ɾ/ <r>
/f s ɕ x h/ <f s sh x h>
/v z ʑ ɣ/ <v z zh gh>
/β̞ ð̞ l j w/ <w dh l y w>

/i ɯ u e ɤ o a/ <i ü u e ë o a>
/ɛi oʊ/ <ei ou>

/á a à/

/hɑ́, ʔɑpɑ, tépɑ̀ɣɑ, mɤkʰɑ́cí, twɤ, ʥwé, pjopjoha, sòpwèpwèsù/
há, apa, tépàgha, mëkhácí, twë, jwé, pyopyoha, sòpwèpwèsù

[Nannalu]

/p t tʲ ts tsʲ ʈ tʃ k ʔ/ <p t ti th thi tr/rt tg c ch>
/b d dʲ z~dz zʲ~dzʲ ɖ dʒ ɡ/ <b d di dh dhi dr/rd dg g>
/m̥ n̥ n̥ʲ ɳ̥/ <hm hn hni hng>
/m n nʲ ɳ/ <m n ni ng>
/f s sʲ ʂ x h/ <f s si sr/rs bh h>
/ʋ l lʲ ɭ ɽ~ɻ j/ <fh l li r i>

/i u/ <i u>
/e o õ/ <e o omh>
/ɛ ɔ ɛ̃/ <ea oa eamh>
/a ɑ̃/ <a amh>

Tone unmarked, length indicated by accent.

/ki˥mɛ̃˩ ʔʋal˥ɡiː˩ kɔ˥joː˥ ʔdʲaɡ˩ mi˥tʲaː˥ ʋaʔ˥ za˥n̥ʲɔ˩/
/stɔ˩m̥ɔː˥ mi˩ka˥ʋeː˥ zɔk˥ɳa˥ɽe˥/
/ki˥mɛ̃˩ dʒal˩ʋɛ˥ tsaʔ˥ɖɛ˥ faː˥ɽɔ˩ jõ˩ɳa˥ɽe˥/
Cimeamh chfhalgí coaió chdiag mitiá fhach dhahnioa,
Stoahmóa micafhé dhoacngare,
Cimeamh dgalfhea thachdrea fároa iomhngare.